Baharatlar

Biberiye (rosemary) :
Akdeniz çevresinde çok yetişen, güzel kokulu yapraklarını dökmeyen, çiçekleri soluk mavi renkli, bir bitki (Rosmarinus officinalis). Kurutulmus biberiye otunun dikenimsi yapraklari biraz dovulup parcalanarak balik bugulamada, et ve soslu tavuk yemeklerinde, pizzalarin sosunda  kullanilir

Defne yapragi (bay leaves) :
Aromali Laurus nobilis bitkisinin acik yesil renkteki yapraklari. Corbalarda, domates soslarinda, pilavlarda, diger et, sebze ve balik yemeklerinde, marine yapiminda kullanilir. Akdeniz ulkelerine ozgu olan Defne bitkisi Turkiye’de de yetistirilmektedir.

Ocimum basilicum Akdeniz ulkelerinde yetisen yapraklari hafif acimsi,
kokulu bir bitki. Soslu sebze ve et yemeklerinde, soslarda ve ozellikle
pizza sosunda kurutulmus reyhan kullanilmaktadir.

Papaver somniferum bitkisinin siyaha yakin renkte, ufak tohumlarından
olusan hashas tohumu Turkiyede genellikle kavrulmus olarak hamur
islerinde, ayrica coreklerin ustlerine serpistirmek icin kullanilir.

Hint cevizi/ kucuk hindistan cevizi (nutmeg) :

Myristica fragans; bu ağacın hoş kokulu tohumu. ,küçük hindistanceviz.
Tatlilarda, keklerde ve diger herturlu tuzlu yemeklerde aromayi
arttirici olarak kullanilir. Italyan, Fansiz ve Hindistan mutfaklarında
ve daha bircok ulkede diger baharatlarla karistirilarak kullanilan bir
baharat cesididir.

Kakule (cardamom) :

Zencefilgillerden, sıcak iklimlerde yetişen güzel kokulu bir bitki (Elettaria
cardamomum). Danimarka tarzi ekmek, unlu maamullerde, Afrika, Arap
mutfaklarında baharat olarak, ayrica yesil tanelerin icinden cikan
tohumlarla cay ve kahve yapımında birlikte kaynatılarak kakuleli
kahve,cay yapimında kullanılmaktadir.

Karabiber (black pepper) :

Zeytinsi, meyvelerin taneleri yuvarlak, yaprakları kalp biçiminde bir
bitki (Piper nigrum). Dunyaca butun yemeklerde kullanilan karabiberin
tadini korumasi icin ozellikle tuketilecegi zaman ogutulup kullanilmasi
tavsiye edilmektedir. Ana ureticisi Hindistan, Endonezya ve Brezilyadir.
Eski caglarda cok degerli olan baharat vergi, kira, borc odemelerinde
parayla eşdeğer olarak kullanılmıştır.

Karanfil (cloves) :

Et, tavuk kızartmalarında (üst kısmına bütün olarak batırarak),
kurabiye, kek (toz halinde) ve tatlilarda, Turkiye’de bazı yorelerde
cayi kokulandirmak icin karanfil kullanilir. Ayrica agizdaki sarimsak
kokusunu gidermek icin bir tane agiza alinip cignenir, karanfilin guclu
aromasi bu kokuyu giderir. Ana ureticisi Endonezyadir.

Kekik (oregano) :

Butun et kizartmalarinda, ozellikle Italyan mutfaginda, domates kaynakli
soslarda, pizzalarda, hamur islerinde, yumurta ve mantarli yemeklerde
kekik kullanilmaktadir. Turkiye kaliteli kekik uretiminde ilk siralarda
yer almaktadir.

Kereviz Tohumu (Celery Seed) :

Apium graveolens adli bitkinin kerevize yakin tatdaki tohumlarindan
olusur. Tursu yapiminda tadlandirmak icin, salata soslarinda,
corbalarda, kizartma etlerin soslarinda kullanilir. Her turlu yemege
farkli bir tad katmak icin once kavrulup salca ilave ederek veya toz
haline getirip serpistirmek sureti ile kullanilabilir.

Maydanozgillerden yaprakları maydanozu andıran, 20-60 cm yükseklikte,
tüysüz, bir yıllık ve otsu bir bitki (Coriandrum sativum). Bu bitkinin
baharat olarak kullanılan kurutulmuş meyvesi veya tohumu. Koftelerde;
kereviz, patlicanli, soganli, sosisli yemeklerde, mercimek, patates,
baklagilli yemeklerde, ayrica  biskuvi ve hamurislerinde kişniş
kullanilabilir. Ana ureticisi Fas’tir.

Kimyon (cumin) :

Cuminum cyminum bitkisinin tohumundan elde edilir. Kofte, izgara, etli
dolamalrda, corbalarda kullanilir. Hindistan, Meksika mutfaginda onemli
yer tutar.Havuç, domates, biber salatalarının soslarında, fırında, balık
(biberiye, defne yaprağı, fesleğen ile), lahana, patlıcan mercimek gibi
sebzelerde,patatesli yemeklerde kullanılır.

Nane (mint) :

Ezogelin, mercimek gibi
corbalarda, kuzu etinde, soslarda (cacik gibi), cay ve diger
iceceklerde. tatli ve dondurmalarda servis yapilirken, ayrica salata ve
dolmalarda nane kullanilir. Orta caglarda mutfaklardaki kullaniminin
disinda toz haline getirilip disleri beyazlatmadada kullanilmistir.

Rezene
(fennel) :

Sarı çiçekli, yaprakları iplik biçiminde parçalı, hoş kokulu, baharlı
meyveleri anason gibi yemeklerde ve bazı içkilerde tat verici olarak
kullanılan, hekimlikte gaz söktürücü olarak yararlanılan çok yıllık otsu
bir bitki (Foeniculum vulgare). spagetti soslarında, salata soslarında,
patates salatalarında, somon, uskumru, levrek gibi balıkların
buğulamalarında, mantar soslarında kullanılır. Çerkez tavuğu, kuzu eti
ızgara balık, kabak, bazı tür keklere ve konservelere kullanılır.

Safran (saffron) :

Cok pahali bir baharattir. Baharda çiçek açan soğanlı bir kültür bitkisi
(Crocus sativus).  Bu bitkinin tepeciklerinin elle tektek toplanarak
kurutulmasıyla elde edilen safranin 225,000 tanesi ancak yarim kiloya
yakin urun verir. Genel olarak renklendirmek ve tad vermek icin sıcak
suda eritilmek sureti ile özellikle pilav, zerde, rizotto gibi
yemeklerde, hamur islerinde, balik yemeklerinde kullanılır.

Susam
(sesame seed) :

Sıcak bölgelerde yetişen küçük bir bitki (Sesamum indicum). Bu bitkinin
küçük, sarımtırak tohumu. Tad vermek icin herturlu ekmek, hamurisi, bazı
keklerde ve salata soslarinda kullanilir. Cok eski tarihlerden beri
kullanilan baharatlardan biri olan susam, yaklasik M.O. 1500 yillarinda
Misirlilar tarafindan ilac olarak kullanilmistir.

Tarçın
(cinnamon) :

Cinnamomum ağacının, içinde kokulu bir yağ bulunması dolayısıyla bahar
gibi kullanılan kabuğu. Sütlü tatlılarda, salep, boza, pastalarda, meyve
kompostosunda, keklerde, elma turtasında ve dondurmalarda kullanılır.
Çubuk halindeki tarçın ıhlamur ve karanfille kaynatılmak sureti ile
sıcak bir kış içeceği olarak içilir.

Tarhun
Otu (tarragon) :

Anasonla nanenin aromalarini andiran Artemisia dracunculus adli bitkinin
kurutulmus yapraklari. Sebze çorbalarında her türlü salata (özellikle
yeşil veya domatesli) ve soslarında, söğüş, omlet, ızgara somon balığı,
haşlanmış veya pişirilmiş tavuk, dana ve av etlerinin soslarında (bearnez,
holandez, römulad vb) kullanılır. Yavan yemeklere çeşni katar. Tarhunotu
güzel kokusuyla tuz , biber ve sirkenin yerini tutabilir.

Yenibahar (allspice):

Aromasi karanfil, hint cevizi ve tarçın karışımını andirdigi icin
ingilizcede allspice adini alan yenibahar  bezelye taneleri
buyuklugundedir. Türk mutfağında özellikle etli ve zeytinyağlı
dolmalarda, genel olarak soslarda, et yemeklerinde. köftelerde, değişik
tatlılarda kullanılır. En çok üretildiği ülke Jamaika’dır.

Zencefil
(ginger) :

Hindistan ve Malezya’da yetişen, yaklaşık 100 cm yüksekliğinde, kamış
görünüşünde, çok yüksek ve otsu bir bitki (Zingiber officinale). Unlu,
yumurtalı beyaz soslarda bir çay kaşığının yarısı ilave edilir. Özel bir
tadı vardır. Bazı etli dolmalara konulur, ızgara etlere pişmeden önce
serpilir. Tatlılara ve bazı kuru pastalara, kurabiyelere konulur. Sahlep
piştikten sonra tarçın ile beraber üzerine dökülür. Ihlamurla
karıştırıldığında soğuk algınlığının ve öksürüğün en iyi ilacıdır.

Zerdeçal:

Curcuma longa bitkisinin kurutulmus kökü. Pirinç pilavı, her türlü
makarna ve hamur işlerinde, balık çorbalarında, mayonezlerde kullanılır.
Ayrıca çiğ olarak rendelenmiş ve beşamel sos ilave edilmiş kereviz
salatalarının içine ilave edilebilir. Zencefili andiran gorunumlu olan
kökün tadi zencefille karabiber arasindadir. Pilavlarda, hamur
islerinde, hardal sosu yapiminda, tereyag ve peynirlerde
kullanilmaktadir.